Made by Sonja Kat

Saai en onopvallend? Daar doet Sonja Kat van Katsz niet aan. Met haar tuftgun maakt ze de meest kleurrijke, speelse kunstwerken die je niet alleen wilt bekijken, maar het liefst ook even wilt aanraken. Wat begon met een workshop tuften, groeide uit tot een eigen creatief bedrijf. En dat heeft voor Sonja een bijzondere betekenis. Na een moeilijke periode met ziekte en verlies vond ze in het tuften iets waar ze weer écht blij van werd. Inmiddels maakt ze vanuit Malden haar eigen ontwerpen en persoonlijke werken in opdracht.

Wie zit er achter Katsz?

Nou dat ben ik! Sonja Kat, woonachtig in Malden (vlakbij Nijmegen). Met Katz maak ik kleurrijke, handgetufte kunstwerken van wol. Wat begon vanuit mijn liefde voor creatief bezig zijn met mijn handen, is inmiddels uitgegroeid tot iets waar ik ontzettend veel plezier en energie uit haal (en mijn hoofd kan legen). Katsz is voor mij een plek waar ik mijn creativiteit helemaal kwijt kan. Ieder werk is met de hand gemaakt en daardoor is geen enkel werk precies hetzelfde. Ik vind het mooi dat ik met wol iets kan maken wat niet alleen om naar te kijken is, maar wat je ook bijna wilt aanraken.

Buiten het zelf maken van tuftwerken geef ik ook workshops in s’-Hertogenbosch en binnenkort ook in Nijmegen. Ook dit is heel erg leuk om te doen! Fijn om nieuwe mensen te ontmoeten terwijl zij creatief bezig zijn. Nadat ik jarenlang heb gewerkt als sportinstructrice in onze (destijds) eigen sportcentrum, weet dat ik het leuk vind om mensen iets te leren en te motiveren.

Hoe is katsz ontstaan?

Katsz is eigenlijk ontstaan vanuit een zoektocht naar iets nieuws. Na een periode waarin ik ernstig ziek ben geweest (acute leukemie) en het verlies van mijn zusje, was ik op zoek naar iets waar ik echt weer blij van zou worden. Ik zag op een gegeven moment een filmpje over tuften voorbijkomen. Het trok mijn aandacht en ik besloot een workshop te volgen. Tijdens die workshop wist ik eigenlijk meteen: dit is mijn ding.

Zo fijn om met je handen bezig te zijn en tegelijkertijd iets te creëren. Vanaf dat moment ben ik steeds verder gaan ontdekken en maken. Wat begon met een workshop groeide uiteindelijk uit tot Katz.

Wat vind je zo leuk aan tuften?

Ik vind het geweldig dat je van een leeg doek uiteindelijk iets tastbaars maakt. Met iedere draad wol zie je het beeld steeds verder ontstaan. Je bent bezig met verschillende kleuren, vormen en structuren maar ook heel veel met gevoel. En misschien juist omdat ik na alle ellendige jaren op zoek was naar iets waar ik blij van werd, betekent het creatieve proces voor mij meer dan alleen iets maken. Het geeft me energie en voldoening.

Waar haal je inspiratie voor je ontwerpen vandaan?

Inspiratie kan eigenlijk overal vandaan komen. Een foto, een kleurencombinatie, een dier, interieur of gewoon een idee dat ineens in mijn hoofd ontstaat. Ik hou van opvallende kleuren en duidelijke beelden die iets uitstralen.

Hoe ontstaat een typisch Katsz-werk?

Meestal begint het met een idee of afbeelding. Daarna kijk ik wat ik er later als extra’s aan kan toevoegen. Dit kan iets zijn wat ik er later op vast naai. Niet alles wat op een foto mooi is, werkt als tuftwerk. Soms moet ik details weglaten of lijnen wat grover maken. Daarna bepaal ik de kleuren en kan het echte werk beginnen.

Hoe zou je jouw stijl omschrijven?

Kleurrijk, speels en eigen. Ik hou van duidelijke vormen, kleuren en sterke beelden die mogen opvallen. Het hoeft niet allemaal té netjes of voorspelbaar te zijn. Mijn werk hoeft niet onzichtbaar op te gaan in een interieur. Ik vind het leuk als iemand ernaar kijkt en meteen denkt: hé, die wil ik aan mijn muur.

Heb je een favoriet werk gemaakt?

Ja absoluut. Mijn favoriete werk is het tuftwerk van mijn hond Willem. Helaas is hij er niet meer en daarom betekent dit werk veel voor me. Het werk hangt buiten in de tuin en daarvoor voelt het bijna alsof hij daar nog een beetje aanwezig is. Voor mij is dit dan ook veel meer dan alleen een tuftwerk. Het is een herinnering aan een maatje dat ik ontzettend mis.

Je maakt ook werk in opdracht. Wat is het leukste of meest bijzondere verzoek dat je tot nu toe hebt gekregen?

Ik vind het vooral bijzonder wanneer iemand met een persoonlijk idee naar mij toe komt en mij vervolgens de vrijheid geeft om daar mijn eigen draai aan te geven. Dan maak je niet zomaar een tuftwerk, maar iets wat echt speciaal voor iemand is gemaakt. Dat vind ik ontzettend leuk. Voor een goede vriend heb ik zo’n mooi tuftwerk mogen maken. Miami (Vice) was hetgeen hij genoemd heeft. Het is een mooi, kleurrijk maar toch mannelijk kunstwerk geworden.

Hoe belangrijk zijn kleuren voor jou?

Heel belangrijk. Kleur kan een heel werk veranderen. Soms begint een ontwerp zelfs met een bepaalde kleurencombinatie en ontstaat de rest daarna. Ik hou van kleur en vind het leuk om daarin soms lekker uitgesproken te zijn.

Wanneer is een werk voor jou écht af?

Als ik ernaar kijk en niets meer denk als: hier moet nog iets bij. Dat klinkt misschien simpel, maar je kunt eindeloos blijven aanpassen. Op een bepaald moment moet je kunnen zeggen: dit is hem. En soms is dat juist wanneer het werk niet meer helemaal uit je hoofd komt zoals je het vooraf bedacht had, maar uiteindelijk beter is geworden.

Je werkt voor de lijsten van je tuftwerken samen met Dagbesteding De Lingewaard. Hoe is die samenwerking ontstaan en waarom vind je die belangrijk?

De samenwerking met Dagbesteding de Lingewaard is voor mij heel persoonlijk. Mijn zoon met een beperking zit daar op de dagbesteding. Ik weet daardoor uit eigen ervaring wat een fijne en belangrijke plek het is. Er werken lieve mensen en het voelt als de juiste plek voor hem. Dat ik vervolgens voor mijn eigen werk met hen kan samenwerken, vind ik heel bijzonder. Mijn tuftwerken krijgen daar hun lijsten en zo komen twee dingen die voor mij belangrijk zijn op een mooie manier samen. Het creatieve werk dat ik met Katsz maak en een plek waar mijn zoon zich goed voelt.

Wat vind je het leukste aan het feit dat iemand jouw werk uiteindelijk in huis haalt?

Dat iemand iets wat uit mijn hoofd en handen is ontstaan, uiteindelijk een plek in zijn of haar huis geeft. En misschien nog wel het mooiste: dat iemand iets ziet wat ik heb gemaakt en daar zelf ook blij van wordt.

Wat zou je nog heel graag eens willen maken?

Ik zou heel graag steeds grotere en bijzondere projecten willen maken. Werken waarbij ik echt kan uitpakken met formaat, kleur en materiaal. Vanuit een foto van bijvoorbeeld een huisdier, een herinnering of een verhaal waar ik iets moois van kan maken.

Waar kunnen mensen jouw werk bekijken en kopen?

Bekijken en kopen kan via Instagram: @Katsz.nl of via mijn website. Ook hangen verschillende werken bij: Tintel Nijmegen en AAF conceptstore s’-Hertogenbosch. Een aanvraag voor maatwerk vanuit eigen idee mag je natuurlijk ook altijd doen via Sonja@katsz.nl

Hoe belangrijk is een shop-in-shopconcept en/of conceptstore voor makers?

Ik vind het ontzettend waardevol. Voor kleine makers is het niet altijd makkelijk om fysiek zichtbaar te zijn. Online kun je natuurlijk veel laten zien, maar een handgemaakt tuftwerk wil je eigenlijk kunnen zien én voelen. Een conceptstore kan mensen bovendien laten kennismaken met makers die ze anders nooit zouden tegenkomen. En dat sluit ook mooi aan bij Made to be found: kleine makers een podium geven en ervoor zorgen dat mensen ontdekken hoeveel creativiteit er om hen heen te vinden is.

Wat zou je nog willen zeggen tegen de lezer?

Dat achter ieder tuftwerk veel meer zit dan je op het eerste gezicht ziet. Kijk niet alleen naar het eindresultaat, maar ook naar het verhaal en het handwerk erachter. Het zijn niet alleen de wol en kleuren op een doek. Er zit tijd, aandacht, creativiteit en vooral heel veel liefde in. Dat maakt ieder werk voor mij bijzonder.

Tot slot: wie of wat verdient het volgens jou om veel meer gevonden te worden?

Ik vind dat er ontzettend veel kleine makers zijn die prachtige dingen maken, maar nog veel te weinig zichtbaar zijn. Vooral handgemaakt werk verdient wat mij betreft meer aandacht. In een wereld waarin je bijna alles snel en massaal kunt kopen, vind ik het juist bijzonder wanneer iemand iets met de hand maakt en daar tijd, aandacht en liefde in stopt.