Made by Annette Wijninga
Landschappen van verf en wol
De weidsheid van het Groningse landschap, de kleuren van de natuur en een materiaal dat je stiekem wilt aanraken. In het werk van Annette Wijninga komen ze samen. Ze schildert landschappen, maar maakt ze ook van wol met eeuwenoude vilttechnieken. Haar camera gebruikt ze daarbij als schetsboek; haar gevoel bepaalt waar een werk uiteindelijk naartoe gaat.
Kun je iets over jezelf vertellen? Wie ben je en wat is je achtergrond?
Ik ben opgegroeid in Raalte, maar mijn ouders komen uit Noord-Groningen, van Het Hogeland. Als kind ging ik regelmatig logeren bij nichtjes in Wehe-den Hoorn. De liefde voor het Groningse landschap is mij daardoor met de paplepel ingegoten. De natuur, de weidsheid, de open ruimtes, de Groningse luchten en de eindeloze uitzichten: ik vind het nog altijd prachtig.
Creativiteit zit bij ons in de familie. Mijn jongste zus woont in Frankrijk en is fine-artkunstenaar, mijn broer is jarenlang docent fotografie geweest bij ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten in Arnhem en mijn andere zus is keramiste.
Zelf ben ik jaren geleden begonnen met het schilderen van landschappen, vooral met acrylverf. Inmiddels werk ik daarnaast veel met wol.
De natuur speelt een belangrijke rol in je werk. Waar komt die liefde vandaan?
Die liefde gaat eigenlijk helemaal terug naar mijn jeugd en de tijd die ik in Groningen doorbracht. Nog steeds ga ik regelmatig naar Het Hogeland om inspiratie op te doen. Ik voel me erg verbonden met dat landschap.
Tegelijkertijd haal ik mijn inspiratie tegenwoordig niet alleen meer uit Nederland. Op vakanties neem ik kleuren en landschappen als het ware mee naar huis, in mijn hoofd en op foto's. De kunstwerken die daaruit ontstaan zijn vaak wat feller en kleurrijker dan mijn werk dat geïnspireerd is op het Nederlandse landschap.
Waar let je op als je buiten bent?
Mijn camera is eigenlijk mijn schetsboek. Ik fotografeer de natuur en let daarbij op kleuren, composities en lijnen. Thuis kijk ik regelmatig door mijn fotobibliotheek en vanuit daar ga ik aan het werk. Ik schilder mijn foto's nooit één op één na. Ze zijn vooral een bron van inspiratie. Vaak gaat het om landschappen of momenten waaraan ik een mooie herinnering heb. Vervolgens schilder ik uit mijn hoofd en op gevoel.
Je schildert landschappen, maar maakt ook kunst van wol. Hoe ben je bij dat materiaal terechtgekomen?
Ongeveer acht jaar geleden kwam ik voor het eerst in aanraking met wol en de vilttechniek. Ik volgde samen met een paar vriendinnen een workshop natvilten. Bij zulke workshops maak je vaak iets als een sjaal, hoed of jasje. Ik was direct verliefd op het materiaal wol en op de techniek, maar het eindproduct sprak me minder aan. Ik dacht: hoe kan ik deze oeroude techniek en dit prachtige natuurlijke materiaal integreren in mijn eigen kunst? Zo ben ik landschappen van wol gaan maken, met zowel de natvilt- als droogvilttechniek.
Sindsdien maak ik grote, maar vooral ook kleine wolkunstwerken.
Wat is voor jou het verschil tussen schilderen en werken met wol?
Mijn wollandschappen zijn minimalistischer dan mijn geschilderde landschappen. Juist dat vind ik mooi aan de wolkunstwerken. Toch zie je in beide soorten werk dezelfde handtekening terug. De manier waarop ik een compositie opbouw is vergelijkbaar. Ook tijdens het schilderen werk ik veel met kleur tegen kleur. Dat principe heb ik meegenomen in mijn wollandschappen.
Je werkt met natvilten en droogvilten. Wat doen die verschillende technieken met het uiteindelijke werk?
Bij natvilten werk je met water en zeep. Die techniek gebruik ik meestal voor de grotere werken en als ondergrond voor mijn wolkunst.
Bij droogvilten, ook wel naaldvilten genoemd, gebruik je een speciale viltnaald. Daarmee kan ik veel verfijnder werken. Ik gebruik de techniek bijvoorbeeld om andere materialen, zoals zijde en katoen, in een werk te verwerken.
Ook mijn kleine landschappen maak ik vaak met de naaldvilttechniek. Die zijn heel verfijnd en daardoor moeilijker te maken met natvilten.
Wanneer is een kunstwerk voor jou écht af?
Ik weet van tevoren nooit precies waar ik met een kunstwerk uitkom. Ik werk altijd op gevoel en bewandel daarin mijn eigen pad. Op een gegeven moment weet ik gewoon dat een werk af is. Ik denk daar eigenlijk niet bewust over na. Het is een natuurlijk proces en ik doe het helemaal op mijn eigen manier.
Wat vind je zo bijzonder aan werken met wol?
Het maken van wolkunst kost ontzettend veel tijd en vraagt veel geduld. Juist dat vind ik heerlijk. Ik kan me helemaal settelen tussen alle kleuren wol, verdwijnen in mijn eigen creatieve wereld en even weg zijn van alles.
Daarnaast vind ik dat je wolkunst eigenlijk in het echt moet ervaren. Je moet het van dichtbij kunnen bekijken en het materiaal kunnen voelen. Daarom exposeer ik mijn werk regelmatig.
Van een afstand denken mensen soms dat een werk geschilderd is. Pas als ze dichterbij komen, zien ze de wol, de draadjes en het handwerk. Veel bezoekers kennen de techniek niet. Als ik vervolgens uitleg hoe het werk is gemaakt, kijken ze er vaak met andere ogen naar. Dat vind ik mooi om te merken.
Wat hoop je dat iemand ervaart wanneer jouw werk bij hem of haar aan de muur hangt?
Ik hoop vooral dat mensen de sfeer en het gevoel van het landschap ervaren. Wol voegt daar nog iets extra's aan toe. Het materiaal heeft een heel eigen uitstraling en structuur. Je ziet niet alleen het beeld, maar ook het handwerk en de verschillende vezels waaruit het is opgebouwd.
Zie je jezelf als succesvol in wat je doet? Wil je nog groter worden?
Ik heb van mijn hobby mijn passie gemaakt en heb niet de doelstelling om veel groter te worden. Elk kunstwerk dat ik maak kost veel tijd en die tijd wil ik er ook voor blijven nemen. Ieder werk is een uniek exemplaar. Voor mij zit het succes dus niet per se in groter worden of meer produceren. Ik wil vooral mijn eigen werk blijven maken, op mijn eigen manier.
Hoe belangrijk zijn conceptstores volgens jou voor makers, kunstenaars en ontwerpers?
Ik denk dat conceptstores heel belangrijk kunnen zijn voor jonge makers die hun weg nog moeten vinden in de creatieve wereld. Ze bieden een plek waar mensen hun werk kunnen ontdekken en waar makers zichtbaar kunnen worden. Voor mij persoonlijk spelen conceptstores inmiddels een minder grote rol.
